Blog > Komentarze do wpisu

Bielany czyli... Marymont

Czy wiesz, że Bielany przed wojną wchodziły administracyjnie w skład Marymontu?

Tereny "właściwych" Bielan (czyli bez Chomiczówki, Wawrzyszewa, Młocin itp.) zostały włączone do Warszawy w 1916 roku. Wówczas też, w związku z poszerzeniem granic miasta, dokonano nowego podziału administracyjnego Warszawy, dzieląc ją na 26 komisariatów (coś w rodzaju obecnych dzielnic). Bielany znalazły się w komisariacie z zaszczytnym numerem 26.

Duży był to komisariat, do jednego worka wrzucono wówczas Bielany, Marymont, Żoliborz i na deser kawał Powązek. A ponieważ z czasem komisariaty zaczęły zyskiwać nazwy, całość nazwano... Nie, nie Żoliborzem, jak wielu wciąż myśli. Całość nazwano Marymontem. Znalazłem nawet w sieci skan przedwojennej mapy obrazującej przedwojenny podział Warszawy. Warto to sobie obejrzeć.

Można dyskutować, czy dla obszaru składającego się z Bielan, Marymontu i Żoliborza nazwa "Marymont" była słuszna, ale wiele przemawia za tym, że tak. "Właściwy" Marymont leżał bowiem mniej więcej po środku 26. komisariatu i miał całkiem ładne historyczne tradycje.

Sytuacja zaczęła się zmieniać po wojnie. Najpierw podzielono Warszawę na tzw. starostwa grodzkie i w ten oto sposób dotychczasowy komisariat Marymont stał się odtąd starostwem grodzkim Warszawa Północ. Prawdziwa rewolucja miała jednak nadejść w roku 1951. Wtedy to doszło do potężnego rozszerzenia granic miasta (powierzchnia stolicy wzrosła wtedy trzykrotnie!), a starostwa grodzkie zastąpono dzielnicami. Włączono wówczas do Warszawy m.in. Chomiczówkę, Wawrzyszew, Młociny i Wólkę Węglową, łącząc powyższe osasy z dotychczasowym starostwem Warszawa Północ w jedną całość, wielką dzielnicę Żoliborz. Tak oto nasze Bielany weszły w skład Żoliborza. Dopiero wtedy, dopiero w 1951 roku!

Trudno mi w tym miejscu orzec, jakimi motywami kierowali się towarzysze komuniści, wybierając dla całej wielkiej dzielnicy nazwę właściwą dotąd dla obszaru leżącego na jej peryferiach. Można było przecież sięgnąć do tradycyjnej przedwojennej nazwy Marymont. Może po prostu pokusa walki z przedwojennymi tradycjami okazała się lda komunistów zbyt silna i z tego to powodu obszar całej wielkiej dzielnicy nazwano Żoliborzem?

Dziś chyba niewiele osób wie, że istniało przed wojną takie coś jak komisariat Marymont, a w jego skład wchodziły zarówno Bielany jak i Żoliborz. Myślę, że warto o tym przypomnieć.

Swoją drogą historia bywa przewrotna. Niegdyś wielki Marymont skończył dziś jako obszar podzielony między dwie różne dzielnice (moim zdaniem szkoda!), przecięty na pół trasą szybkiego ruchu. Potem nastał "wielki" Żoliborz, który jednak, rozdęty w 1951 r. do granic możliwości, skurczył się 43 lata później praktycznie do swych historycznych rozmiarów.

Tak oto nastał czas Bielan. Czy dobrze ten czas wykorzystamy?

piątek, 08 kwietnia 2011, lukasz.1978

Polecane wpisy

Komentarze
2011/04/09 10:32:45
Czy dobrze zrozumialam, ze teraz Marymontu, ktory zawsze byl, juz nie ma? Znikl podzielony. Duza zmiana, niemal szok poznawczy.
-
lukasz.1978
2011/04/09 22:28:37
Marymont jest cały czas, tyle że jest fizycznie przecięty na pół trasą szybkiego ruchu i podzielony miedzy dwie dzielnice. Ale nazwa Marymont cały czas funkcjonuje wśród warszawiaków i mieszkańcy Marymontu cały czas utożsamiają się z tą nazwą.
-
Gość: weldon, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2013/05/16 13:52:39
Z terenów wsi Pólków, która później stałą się zaczątkiem folwarku Fawory, a później, z za sprawą jednego ładnie położonego pałacyku, stała się Żoliborzem, najpierw wydzielono i podarowano karmelitom skrawek, który nazwano od tamtej pory Bielanami. W późniejszym terminie, znów z Żoliborza, wydzielono kawałek, nazwany na cześć żony właściciela - Marie Montem.
Wszystkie te tereny, za sprawą władz carskich, stały się w pewnym momencie stepem i poligonem wojskowym, leżącym poza Warszawą az do czasu okupacji niemieckiej, kiedy Hans von Besseler włączył je do Warszawy jako Żoliborz. Kolejnym krokiem było włączenie do Warszawy Młocin, przez co Żoliborz sięgnął aż dzisiejszych, współczesnych, granic. Perypetie z 1994 roku, kiedy okrojony Żoliborz włączono w skład gminy Centrum spowodowały powstanie Dzielnicy Bielany z granicą na Trasie AK.
Marymont został podzielony na dwie części i znalazł się w dwóch gminach, a próby naprawienia tego wynalazku skończyły się powstaniem malutkiej dzielnicy Żoliborz i sporej, wyrosłej z białego piachu skarpy wiślanej dzielnicy Bielany, która wchłonęła w siebie większe i starsze miejscowości.

Kiedyś Marymont, taki niby robotniczy, był w opozycji do oficersko-inteligenckiego Żoliborza, ale dziś strasznie zacierają się te ślady i klimat Marymontu umiera. To się zaczęło, jak Potok wybudowali, co doprowadziło niemal do całkowitej degradacji kanałku przy Gwiaździstej i Kępy Potockiej.

Acha, na Marymoncie jest najstarszy w Warszawie klub piłkarski, o czym mało kto wie :D